Chartreux

Blauwe kat uit Frankrijk

Copyright tekst : K. v.d. Wijk 

 

Op het vaste land van Europa waren natuurlijk ook huiskatten en die werden Europees Korthaar genoemd . In Frankrijk was binnen het huiskattenbestand een kat bijzonder geliefd nl. de effen grijze [blauwe] huiskat. De kleur blauw is in het kattenbestand bijzonder en heel mooi in zowel een kortharige als een langharige vacht. Deze blauwe kat werd Chartreux [Karthuizer] genoemd.

Wat de tegenwoordige Karthuizer betreft is de afstamming niet helemaal duidelijk. Van oorsprong is het een blauwe huiskat, maar door gebrek aan fokmateriaal zijn er in de afgelopen jaren nogal eens Blauwe Britten ingefokt. Alleen in Zuid Frankrijk en Italië treft men soms nog een originele Chartreux aan.

Geschiedenis

De naam Karthuizer wordt al heel lang gebruikt voor [grijze] blauwe katten. Ik weet nog dat ik in de vijftiger jaren van de vorige eeuw een grijs kitten mocht uitzoeken bij de buren. De moeder van het nest was een gewone zwarte huispoes en het enige grijze katje in het nest vond ik meteen prachtig. Blauwe katten zag je toen nog maar heel sporadisch. Mijn vader handelde o.a. in graan en we hadden een kat nodig om muizen te verjagen.

Een vriend van mijn vader was dierenarts en hij adviseerde ons om het katje tegen kattenziekte te laten inenten. Dat gebeurde en op het inentingsbewijs vulde hij bij ras: Karthuizer in. Ik had van die naam nog nooit gehoord maar hij vertelde mij, dat alle kortharige grijze katten Karthuizers waren. Weer wat geleerd

 De naam Karthuizer of Chartreux wordt ook heden nog vaak voor een blauwe Brit gebruikt. Hoewel dat natuurlijk tegenwoordig een verkeerde benaming is voor een blauwe Brit. Maar wat is dan eigenlijk een Karthuizer/Chartreux?

Van oorsprong is het een Franse kat: Chartreux dus. En hoewel het een en ander over de geschiedenis van deze kat bekend is, is er ook veel van de geschiedenis afkomstig uit de fantasie van de fokkers. Zo wordt er beweerd dat ze oorspronkelijk uit Afrika kwamen en dat ze door Kruisridders naar Europa zijn gebracht. Ze zouden door Karthuizer monniken stelselmatig zijn gefokt [vandaar de naam]. De Chartreux zou de nationale Franse kat zijn.

Allemaal sprookjes om het ras interessant te maken, feit blijft dat het begin van de selectieve fok van de Chartreux in het eerste kwartaal van de vorige eeuw ligt. De zusjes Suzanne en Christine Leger ontdekken op het eiland Belle-Illes, waar ze op een boerderij woonden, enkele fraaie in het wild levende grijze [blauwe] katten. Ze besloten met deze katten te gaan fokken. Ook brachten ze hun mooiste en liefste katten uit op tentoonstellingen.

Een van die allermooiste katten heette Mignonne de Guerveur. Toen deze kat in 1933 veel succes oogste op een Parijse tentoonstelling kwam de belangstelling voor dit ras pas echt op gang. Natuurlijk was de Tweede Wereldoorlog funest voor de kattenfokkerij. Na de oorlog waren er maar een paar Chartreux’s over. Om het ras weer op te bouwen maakte men gebruik van gewone –voornamelijk grijze- huiskatten, maar ook werden er uit Engeland blauwe Britten voor de fok van de Chartreux ingezet. Daardoor verdween de echte Chartreux voor een deel. Uit de beschikbare katten werd door enthousiaste fokkers de echte, oorspronkelijke Chartreux weer teruggefokt.

Ik wil u graag wijzen op een boek van de Franse schrijfster Colette [ze schreef o.a. Gigi en Cheri] genaamd: La Chatte. Het verhaal gaat over een pas getrouwd jong paar. De man heeft zijn geliefde blauwe kat meegebracht in het huwelijk. Maar de jonge vrouw is jaloers op de aandacht en liefde, die de man voor de kat heeft. De gevolgen laten zich raden!!

Tegenwoordig tref ik de echte Chartreux nog wel eens op tentoonstellingen in Zuid Frankrijk en Italië aan. Maar ook in Nederland is er een herleving van de Chartreux op komst. Enige fokkers proberen met behulp van importen het ras hier weer van de grond te krijgen. Ik hoop van harte dat het hen zal lukken en dat ze enthousiaste medefokkers zullen vinden.