Blauwe Rus

De kat, die uit het hoge, koude Noorden kwam

Blauwe, Witte, Zwarte Rus en de Nebelung

 

Copyright tekst : K. v.d. Wijk 

 

Met de zilverachtige weerschijn op een grijsblauwe “dubbele” vacht, de bedachtzame amandelvormig groene ogen en het trotse wezen onderscheidt deze blauwe kat uit Noord Europa zich van alle andere raskatten!

De Blauwe Rus is een gespierde, elegante en middelgrote kat op lange elegante poten met kleine ovale voetjes. De voetzooltjes zijn blauw van kleur evenals het neusleertje. De staart is aan de basis vrij dik en loopt taps toe. De wigvormige kop valt op door de verticaal geplaatste oren, de vlakke schedel en de duidelijke snorhaarkussentjes. Het voorhoofd en de neuslijn maken een duidelijke convexe hoek ter hoogte van de bovenste oogrand. Er mag geen stop of deuk zijn en geen recht profiel. De neuslijn vertoont een lichte glooiing.
Maar het opvallendste en meest kenmerkende van de Blauwe Rus is toch zijn dubbele vacht! Wat wordt er eigenlijk bedoeld met een dubbele vacht? De vacht van de Blauwe Rus kun je vergelijken met pluche! Dat wil zeggen dat de ondervacht en de bovenvacht van gelijke lengte zijn. En die ondervacht is verend! Als men de vacht borstelt, veert de vacht vanzelf terug, welke kant men haar ook uitborstelt. Omdat de uiteinden van de bovenvacht niet gekleurd zijn, lijkt het of de vacht is overgoten met een laagje zilver! Dit effect komt vooral tot uiting wanneer de zon op de vacht schijnt.

Deze bijzondere vachtstructuur komt bij geen enkel ander ras voor. De standaard schrijft dan ook heel veel punten aan de vachtstructuur voor, namelijk 30! Dit betekent dat aan de vacht zoveel waarde wordt gehecht, dat aan een kat met een enkele, dunne vacht nooit een certificaat kan worden toegekend. Om de vacht van de Blauwe Rus te kunnen beoordelen moet men de vacht voelen. Pas dan ervaart men de zachtheid, de dichtheid en de bijzondere kwaliteit. Grijsblauwe katten komen in verschillende nuances van de blauwe kleur voor. Bij de beoordeling wordt bij de Blauwe Rus de voorkeur gegeven aan de middelblauwe kleur. De vacht moet egaal blauw, zonder ghostmarking en natuurlijk zonder enig wit zijn.

Karakter
Het karakter van de Blauwe Rus is vriendelijk en aanhankelijk, maar hij is erg op zijn rust en zijn vertrouwde omgeving gesteld. Daarom zijn ze op shows wel eens wat nukkig. Het zijn speelse katten, die graag apporteren en met balletjes spelen. Het zijn ideale katten voor een gezin, omdat ze zowel met andere dieren als met kinderen kunnen samenleven.

Onderhoud
Omdat de vacht kort is, vergt zij niet veel onderhoud. Dagelijks met vochtige handen de dode haren verwijderen is prima voor de vacht en slechts zo nu en dan borstelen met een zachte borstel. Borstelen is beter dan kammen. Teveel en te vaak borstelen en kammen is beslist niet goed. Hoewel de Blauwe Rus maar een vrij klein ras vertegenwoordigt, staat hij heel hoog in de lijst van veel gevraagde raskatten.

Als men echter een Blauwe Rus kitten zoekt, zal men ervaren dat er moeilijk aan te komen is. Het ras wordt niet in grote aantallen gefokt, en de fokkers zijn nogal precies in het plaatsen van hun kittens. Men zal er dus veel moeite voor moeten doen om er één te bemachtigen. Heeft men er niet veel tijd en moeite voor over om een Blauwe Rus kitten te bemachtigen, dan troost men zich al gauw met een blauw kitten van een ander ras. En dat is nu juist een bescherming van het ras.
Geschiedenis
In het Vikingmuseum te Parijs bevinden zich enige kledingstukken, die eertijds gedragen zijn door Vikingen. Uit onderzoek bleek, dat handschoenen en mantels, die zich in dit museum bevinden uit grijsblauw kattenvel waren vervaardigd. De dubbele vacht van de blauwe kat uit het Hoge Noorden bleek bijzonder geschikt te zijn om de Vikingen tegen koude en vocht te beschermen op hun lange zeetochten in open schepen. Ook werden er liederen ontdekt, waarin de minstrelen uit de noordelijke streken (zoals Noorwegen, Zweden, Finland en Noord Rusland) over de blauwe katten zongen.  

De godin Freya werd voorgesteld als rijdend op een kar getrokken door katten. Maar de belangrijkste taak van de kat was natuurlijk de voorraden van de boeren te beschermen tegen de vraatzucht van rat en muis! Omdat katten als scheepskatten werden meegenomen, bleven er natuurlijk ook zo nu en dan scheepskatten in havensteden achter. De grijsblauwe kleur oefende altijd al een zekere aantrekkingskracht op de mens, hierdoor werden ook deze blauwe katten door kattenliefhebbers opgemerkt, meegenomen en goed verzorgd. Men noemde deze katten Russische katten, Archangelsk katten, Maltese katten, Spaanse blauwe katten, of Foreign Blue. Dit laatste betekent: niet Engelse blauwe katten.

Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de benaming Russian Blue officieel voor dit ras. In het Nederlands is de benaming Blauwe Rus. Al in de periode van de eerste kattenshows in Engeland werden ze tentoongesteld. Ze kwamen uit in de klasse: Blauwe Korthaarkatten, samen met de Brits Blauwe Katten. Omdat zowel de lichaamsbouw als de vachtsoort van deze beide rassen enorm verschilden, kwamen de Blauwe Russen niet goed aan bod. Toch duurde het nog tot 1912 voordat de beide rassen in verschillende klassen werden ingedeeld namelijk in British Blue en Foreign Blue.

Een van de eerste fokkers van de Blauwe Rus was mrs. Carew-Cox. Ze woonde in Saffron –Walden in Essex. Zij fokte de bijzondere blauwe katten systematisch en importeerde zelfs een paar katten uit Archangelsk! Enige van haar katten waren: Olga King Vladimir, Fashoda en Moscow. Uit de combinatie van Olga en King Vladimir werd de kater Bayard geboren. Later in dit artikel komen we op Bayard terug.

Tot de Tweede Wereldoorlog werd er regelmatig in Engeland met het ras gefokt. Enige namen van fokkers uit die tijd zijn: Lady Alexander of Ballochnyle, Lady Coryton, mrs. Herring, mrs. MacLaren Morrison. Helaas waren er na de Tweede Wereldoorlog nog maar weinig Blauwe Russen over. Met de weinige dieren die er nog waren startte Miss Rochfort haar Dunloe cattery. De Dunloe Blauwe Russen werden heel bekend en verscheidene van haar katten gingen naar Amerika en werden de grondleggers van de Amerikaanse Blauwe Russen.

Maar helaas waren er zo weinig Blauwe Russen over, dat men niet genoeg materiaal had om binnen het ras te blijven fokken. Uit nood werden er daarom blue point Siamezen en British Blue’s gebruikt om het ras te versterken. In die dagen was de Siamees nog niet zo extreem van type als de Siamees van tegenwoordig, maar de vachtkwaliteit was wel een heel andere dan die van de Blauwe Rus! Door de uitstapjes naar de Siamees verloor de Blauwe Rus enige fundamentele kenmerken. Het ras ging meer lijken op de oosterse blauwe kat. Maar Oosters Blauw bestond toen nog helemaal niet!

Zweden
In dezelfde naoorlogse tijd besloten Scandinavische fokkers ook Blauwe Russen te gaan fokken. Ze beschikten over een effen blauw katje Pierrette.[geb.in1941] Na langdurig overleg besloot men haar bij gebrek aan een Blauwe Rus kater te laten dekken door een seal point Siamese kater (Longfellow of Annam), die de factor voor de blauwe kleur droeg. Pierrete’s bekendste nakomelingen waren de kater Casimir von Elsdorf en de poes Muzette of Rossia.

Van deze Zweedse lijn is bekend, dat ze prachtige groene maar te ronde ogen hadden en een schitterende zilverglans en enige ondervacht hadden. Helaas hadden ze ook een onberekenbaar karakter! Vanuit Zweden werden er Blauwe Russen naar Amerika geëxporteerd en ook twee naar Nederland.

Duitsland
In Duitsland werden in de jaren zestig van de vorige eeuw door Frau G.Wehl uit Stuttgart Blauwe Russen gefokt onder de catterynaam v.d. Solitude. Ze was eigenaar van een Deense kater: Igor of Finlandia. Deze kater was gefokt door Lis Langberg.

Een andere bekende Russenfokster uit die tijd was Frau Doris Fassl uit Lubeck. Ze fokte onder de catterynaam Van de Laurentziburg. Frau Fassl ontwikkelde een eigen Blauwe Russenlijn met behulp van een blauwe poes van onbekende afstamming en een zwarte huiskater. Later importeerde ze uit Denemarken nog enige Blauwe Russen om haar cattery van nieuw bloed te voorzien.Uit haar cattery kwam ook een kater naar Nederland: Delgado v.d. Laurentziburg.

Amerika
De Amerikaanse fok van Blauwe Russen begon in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw met katten uit Scandinavië en Engeland. Bekende cattery’s zijn Katzenburg, Beaver, Rindy’s Heaven, Tzar Blue.Scimitar. Uit Amerika kwamen verscheidene Blauwe Russen naar Europa.

De geschiedenis van de Blauwe Rus in Nederland
In de beginjaren zestig ontdekte de Haarlemse Siamezenfoksters mevr. A Smis- de Bruyn een blauwe poes in haar achtertuin. Toen bleek dat het een zwerfpoes was, werd ze liefderijk opgenomen door mevr. Smis. Ze noemde haar Tamara. Tamara werd geregistreerd als 16a Blauwe Rus. Later wist Mevr. Smis nog een blauwe poes –Morina - te bemachtigen. Er werden plannen gemaakt om met Tamara en Morina te gaan fokken en daartoe werd de hulp van de toenmalige voorzitter van Felikat, dr. Doeksen ingeroepen.

Omdat er in Nederland geen blauwe kater beschikbaar was, werd als partner een blue point Siamees geadviseerd. Dit werd voor Tamara de blue point Siamees Apollo van de Haymostam en voor Morina de blue point Siamees Helsby Kim Ching. Er werden volledig blauwe nestjes uit deze combinaties geboren. Uit de combinatie Morina x Helsby Kim Ching werd o.a. de Blauwe Russische kater Jascha van Taras Bulba geboren. Deze kater werd vrij vaak voor de fok gebruikt.

Maar door het infokken van Siamese katers waren de Nederlandse Blauwe Russen eigenlijk oosters blauwe katten. De meeste droegen ook een factor voor de Siamese aftekening en er werden dan ook regelmatig Siamese kittens in nesten geboren, waarvan beide ouders Blauwe Russen waren. Men hoopte, dat alles zou anders worden toen er een poes (Porthallae Russian Ohlga) en een kater (Dalecarlia’s Blue Star) uit Zweden werden geïmporteerd. Beide dieren hadden een volledige vier generaties lange Blauwe Russen stamboom!
Samen met het Nederlandse Blauwe Russen bestand wilde men het ras een stevige basis geven. Maar helaas in de vijfde generatie kwamen bij beide katten Siamezen voor. De kater vererfde de siamfactor al in zijn eerste nest met een poes van Nederlandse afstamming en met een bewezen siamfactor. Ohlga kreeg een nest van vier blauwe poesjes van Star in 1967. Helaas was Ohlga niet zo’n goede moeder en moesten de kittens door een andere poes (Maroesja van Taras Bulba) worden gezoogd. Ohlga werd niet meer voor de fok ingezet en ook Stars dekkatercarrière was na deze twee nestjes voorbij.

Star was niet alleen drager van de siamfactor, maar hij had ook een onvoorspelbaar karakter. Met de kittens van Ohlga en Star werd nog wel doorgefokt. Gelukkig waren de kittens door de opvoeding van Maroesja lieve betrouwbare katjes geworden. Intussen was men in Engeland tot de conclusie gekomen, dat men wel heel ver verwijderd was geraakt van de oorspronkelijke Blauwe Rus. De katten waren door de inbreng van Siamezen veel te oosters geworden. Bovendien was de dubbele vacht verdwenen.

Tevens waren er fokkers begonnen met het creëren van de groep Oosterse Kortharen, de groenogige tegenhangers van de Siamezen! Men besloot het roer om te gooien en terug te gaan naar de Blauwe Rus van weleer. Ook in Nederland wilde men naar het oude type terug. Dhr. Ad Thomas importeerde de Engelse kater: Hengist Blue Gentleman uit Engeland en dhr. Berkenpas (cattery Bernardin de St.Pierre) importeerde uit Amerika o.a.de kater Scimitar Popov. Met deze katers kon men weer verder en er werd dan ook druk gebruik van gemaakt.

De Blauwe Rus werd weer de Blauwe kat uit het Hoge Noorden van weleer! Afstamming van Hengist Blue Gentlemangefokt door mrs. N Fiske Engeland: Vader: Hengist Stroganoff, grootouders: Ch. Petrovas Nilgin Boy x Ch. Sylphides Maryinska. Moeder: MeadliamTarragon, grootouders: Jennymay Einar x Meadliam Unicorn

Afstamming van Scimitar Popov gefokt door mrs. S. Robbins USA: Vader: Hy Lyne’s Mister Lucky, grootouders: Gr.Ch. Velva’s Sky Chief x Gr.Ch.Hy Line’s Blu-Bonnet Moeder: Hy Lyne Stardust, grootouders: Gr.Ch. Velva’s Sky Chief x Gr.Ch. Velva’s Silver Queen

De Witte en Zwarte Rus
Dick en Mavis Jones, bekende Australische Blauwe Russen fokkers, hoorden in de jaren zestig van de vorige eeuw, dat er ergens in Rusland en wel in Siberië witte katten leefden, die qua verschijningsvorm op de Blauwe Rus leken. Dit idee fascineerde hen en ze besloten Witte Russen te gaan fokken. Deze katten mochten slechts in kleur van de Blauwe Rus verschillen.

Er werd een fokprogramma opgesteld met een witte huiskat als grondlegster van het ras. Na vijf jaar experimenteren konden ze in juni 1976 op een tentoonstelling in Sydney vijf volwassen Witte Russen en een nestje met twee Witte en twee Blauwe Rusjes tentoonstellen. Als verrassing ontstond in de derde generatie blauw x wit kruising een zwart katje. Hieruit bleek, dat de witte oermoederpoes onder haar witte vacht genetisch een zwarte kat was.

Ook in de zwarte kleur werd doorgefokt en in 1984 bestonden er Zwarte Russen in de cattery van Dick en Mavis Jones met op hun stamboom vier generaties Zwarte Russen. Vanuit Australië kwamen enige Witte en Zwarte Russen naar Europa. Helaas zijn ze hier niet echt populair geworden. In Australië ziet men de Witte Rus nog regelmatig op tentoonstellingen.

De Nebelung
In 1981 werd een zwervende zwarte huispoes door ene familie Hruza in Denver Colorado liefderijk opgenomen. Na korte tijd werden er twee zwarte kittens uit deze poes geboren. De zoon van de bekende kattenfokster Cora Cobb, kreeg een poesje uit dit nestje. Het werd een mooie zwarte poes met een glanzende zwarte vacht. Ze werd gepaard aan een Blauwe Rus en er werden zes kittens geboren in de kleuren zwart en blauw.Toen Cora Cobb het nestje bekeek, ontdekte ze dat één van de blauwe kittens langharig was. Het was een katertje, ze nam hem mee en ze noemde hem Siegfried. Het volgende nest van dezelfde combinatie leverde een langharig blauw poesje -Brunhilde- op. Ook dit kitten ging naar Cora Cobb. Uit de combinatie Siegfried x Brunhilde werden op 25 augustus 1986 drie halflangharige blauwe kittens geboren. Daarna vroeg ze de TICA het nieuwe ras te mogen promoten. Ze noemde het ras Nebelung, omdat ze die naam goed vond passen bij het uiterlijk van de dieren. Ze zei: “De nevelkleurige vacht omgeeft het lichaam als een stralenkrans”.Maar Siegfried, Brunhilde en Nebelung verwijzen natuurlijk ook naar een opera van Richard Wagner. De geneticus van de TICA, dr. Solveig Pfluger hielp haar met het opzetten van een fokprogramma en samen schreven ze de rasstandaard. In september 1987 werd die standaard door de TICA aanvaard. Een enkele keer verschijnen de Nebelungen op Europese Shows.